علائم اوتیسم در کودک سه ساله معمولاً به‌صورت تدریجی بروز پیدا می‌کند و ممکن است در ابتدا والدین متوجه آن نشوند. هنگامی که کودکان به دنیا می‌آیند، والدینشان به دنبال کسب اطمینان از سلامت فرزند خود هستند. یکی از مشکلاتی که شاید اطرافیان در ابتدای تولد متوجه آن نشوند اوتیسم است. اوتیسم یک بیماری نمی‌باشد و در اصل اختلال رشد در شبکه‌ی عصبی بوده که تا حدود سه سالگی علائم خاصی از خود نشان نمی‌دهد. اوتیسم یک طیف گسترده دارد که هرکسی می‌تواند تا حدی این اختلال را داشته باشد. فقط در صورتی اوتیسم می‌تواند مشکل ایجاد کند که شدید بوده و سایر مسائل زندگی فرد را تحت الشعاع قرار دهد. در افراد مبتلا به اوتیسم صرفا سیستم عصبی به شکل متفاوتی رشد کرده و پرورش یافته است و به همین دلیل این اختلال در دسته‌ی بیماری‌ها قرار نمی‌گیرد. افراد مبتلا به اوتیسم نیاز به آموزش‎‌های متفاوتی دارند، در نتیجه برای قرار گرفتن تحت این آموزش‌ها چه خوب است که از همان ابتدا آن را تشخیص بدهیم. در ادامه علائم اوتیسم در کودک سه ساله راهم بررسی می‌کنیم.

علائم اوتیسم در کودک سه ساله، شامل سه دسته‌ی عمده می‌باشد. که بررسی هرکدام از آن‌ها به والدین و اطرافیان کمک می‌کند تا سریع‌تر به متخصصین مراجع کنند. علائم ابتدایی معمولا در زمینه‌ی ارتباط با والدین و محیط اطراف آغاز می‌شوند و در ادامه به تکلم و مهارت‌های زبانی می‌رسد و سپس رفتار‌ها و علایق کودک را با تغییر مواجه می‌کند. در ادامه این سه دسته را مطالعه می‌کنیم.

·      مشکل در تعاملات اجتماعی

معمولا اولین نشانه‌ای که شک والدین را نسبت به ابتلای فرزندشان به اوتیسم برمی‌انگیزد، مشکل در برقراری ارتباط است. از نخستین علائم اوتیسم در کودک سه ساله که بسیار سریع خودش را نشان می‌دهد، عدم پاسخگویی در هنگام صدا شدن می‌باشد. عدم تماس چشمی یا صحبت تا سن سه سالگی از دیگر نشانه‌هایی است که والدین باید آن را جدی بگیرند. کودکان مبتلا به اوتیسم معمولا توانایی درک احساسات سایر هم‌سالان را ندارند، در نتیجه به بازی‌های تعاملی نیز تمایلی نشان نمی‌دهند.

·      رفتارهای تکراری یا علایق محدود؛ از علائم اوتیسم در کودک سه ساله

در چنین سن و سالی، معمولا بچه‌ها رفتارهای کنجکاوانه‌ی زیادی از خود نشان می‌دهند و هرروزه علایق و بازی‌های زیادی می‌کنند. در کودکان مبتلا به اوتیسم یکی از نشانه‌ها، تمایل به بازی‌های تکراری و داشتن علاقه‌مندی‌های محدود است. یک کودک مبتلا به اوتیسم ممکن است ساعت‌ها خود را سرگرم کار یا بازیی کند که برای سایرین شاید بی‌معنی به نظر بیاید. اغلب این کودکان دلبستگی شدیدی به شی خاص پیدا می‌کنند، این شی معمولا یک وسیله‌ی رندم بوده و کودک در صورت عدم حضور آن دچار استرس یا رفتارهای پرخاشگرانه می‌شود.

·      واکنش‌های تکانه‌ایی و غیرعادی به محرک‌ها

به دلیل تفاوت عملکرد و ساختار مغز در این افراد، اغلب نور و صدا باعث تحریک و ایجاد حساسیت در آن‌ها می‌شود. به طور کل برداشتی که این افراد از محرک‌های حسی دارند با برداشتی که سایر افراد می‌توانند داشته باشند متفاوت بوده و میزان حساسیت در آن‌ها ببیشتر است.

سخن پایانی

 بدیهی بوده که تشخیص اصلی و نهایی این اختلال فقط با تیم‌های روانشناسی و روانپزشکی ممکن می‌باشد و نیاز به متخصصین این حوزه دارد در نتیجه هر کودکی با چنین علائمی الزاما مبتلا به اختلال اوتیسم نیست.

تشخیص به‌موقع علائم اوتیسم در کودک سه ساله یکی از مهم‌ترین گام‌ها در رشد ارتباطی و اجتماعی اوست. در کلینیک تخصصی مغز و اعصاب و روان رها به والدین توصیه می‌شود در صورت مشاهده نشانه‌هایی مانند بی‌توجهی کودک به صدا زدن، نداشتن تماس چشمی یا علاقه کم به تعامل با دیگران، حتماً به متخصص مراجعه کنند. طبق گزارش مرکز کنترل و پیشگیری از بیماری‌ها (CDC)، مداخله‌ی زودهنگام می‌تواند تأثیر چشمگیری در بهبود مهارت‌های ارتباطی و رفتاری کودکان مبتلا به اوتیسم داشته باشد. تشخیص سریع و آغاز درمان مناسب در کلینیک رها می‌تواند مسیر رشد طبیعی‌تر و تعامل بهتر کودک را هموار کند.

سوالات متداول

1. از چه سنی می‌توان علائم اوتیسم را در کودک تشخیص داد؟
علائم اوتیسم معمولاً از ۱۸ ماهگی قابل مشاهده است، اما در بیشتر موارد تا حدود سه‌سالگی آشکارتر می‌شود.

2. مهم‌ترین علائم اوتیسم در کودک سه ساله چیست؟
عدم برقراری تماس چشمی، تأخیر در حرف زدن، بی‌توجهی به دیگران، تکرار رفتارهای خاص و مقاومت در برابر تغییر از علائم اصلی است.

3. آیا هر کودکی که دیر صحبت می‌کند مبتلا به اوتیسم است؟
خیر، دیر حرف زدن همیشه نشانه اوتیسم نیست. اما اگر همراه با سایر علائم باشد، بهتر است کودک توسط متخصص بررسی شود.

4. تشخیص اوتیسم در کودک سه ساله چگونه انجام می‌شود؟
پزشک متخصص رشد یا روانشناس کودک از طریق مشاهده رفتار، مصاحبه با والدین و آزمون‌های استاندارد تشخیصی اقدام می‌کند.

5. آیا درمان قطعی برای اوتیسم وجود دارد؟
در حال حاضر درمان قطعی وجود ندارد، اما مداخله‌های زودهنگام مانند گفتاردرمانی و کاردرمانی می‌توانند به بهبود مهارت‌های ارتباطی و اجتماعی کودک کمک کنند.