گاهی سردرد به شکل احساس فشار و سنگینی در فرق سر ظاهر می‌شود و گاهی از پشت گردن شروع شده و به سمت پشت سر گسترش پیدا می‌کند. وقتی این درد چند روز یا چند هفته ادامه داشته باشد یا مرتب برگردد، بهتر است علت آن بررسی شود. سردرد مداوم در فرق سر و پشت سر می‌تواند به دلایل مختلفی مانند گرفتگی عضلات گردن، سردردهای تنشی یا برخی مشکلات عصبی ایجاد شود. در ادامه، علت سردرد مداوم در بالای سر و پشت سر، علائم هشداردهنده و روش‌های درمان متناسب با علت آن را بررسی می‌کنیم.
سردرد مداوم در بالای سر و پشت سر چگونه احساس می‌شود؟
این نوع سردرد در افراد مختلف به شکل‌های متفاوتی بروز می‌کند. برخی از حالت‌های رایج آن عبارت‌اند از:
- احساس فشار دور سر، شبیه بستن یک کلاه تنگ، همراه با سنگینی در فرق سر.
- احساس سنگینی و درد مبهم که در طول روز یا هنگام کار با کامپیوتر بیشتر می‌شود.
- درد سوزشی یا تیرکشنده‌ای که از پایین جمجمه به سمت بالای سر می‌رود.
- دردی که با حرکت دادن گردن یا لمس پوست سر تشدید می‌شود.
علت‌های اصلی سردرد مداوم در بالای سر و پشت سر
دردی که در فرق سر یا پشت سر احساس می‌شود، می‌تواند از عضلات گردن، اعصاب، الگوی مصرف دارو یا برخی مشکلات جسمی ناشی شود. شناخت علت سردرد به انتخاب روش درمان مناسب کمک می‌کند؛ چراکه همه سردردهای مداوم منشأ یکسانی ندارند.
سردرد تنشی مزمن
سردرد تنشی معمولاً با احساس فشار یا سنگینی در سر همراه است و پشت سر و فرق سر را درگیر می‌کند. استرس، کم‌خوابی و گرفتگی عضلات گردن و شانه می‌توانند در بروز یا تشدید این سردرد نقش داشته باشند. تکرار سردرد در طول ماه نیز ممکن است به شدید شدن آن منجر شود.
سردرد سرویکوژنیک (با منشأ گردنی)
گاهی درد سر از مشکلات ناحیه گردن ناشی می‌شود. اختلالات مفاصل یا ساختارهای گردنی می‌توانند درد را به پشت سر و گاهی فرق سر منتقل کنند. این نوع سردرد معمولاً با حرکت گردن یا ماندن طولانی‌مدت در یک وضعیت تشدید می‌شود.
نورالژی پس‌سری (اکسیپیتال)
تحریک یا آسیب اعصاب پس‌سری می‌تواند باعث درد ناگهانی، تیرکشنده یا سوزشی در پشت سر شود که گاهی تا فرق سر امتداد پیدا می‌کند. حساسیت پوست سر و تشدید درد هنگام لمس یا تکیه دادن سر نیز ممکن است دیده شود.
برای بررسی علت سردردهای مداوم و انتخاب روش درمان مناسب، می‌توانید از خدمات کلینیک تخصصی درمان سردرد استفاده کنید.
سردرد ناشی از مصرف بیش از حد دارو
مصرف مکرر داروهای مسکن می‌تواند به‌مرور باعث تداوم یا افزایش دفعات سردرد شود. این مشکل به‌ویژه در افرادی دیده می‌شود که برای تسکین سردرد، مرتب از مسکن‌ها استفاده می‌کنند. تعداد روزهای مصرف دارو و نوع آن در بروز این وضعیت اهمیت دارد.
بر اساس راهنمای بالینی مایو کلینیک، استفاده مکرر از مسکن‌ها بیش از ۱۰ تا ۱۵ روز در ماه خود به عامل اصلی ایجاد سردردهای بازگشتی مزمن تبدیل می‌شود.
نوسانات فشار خون و مشکلات عروقی
فشار خون بسیار بالا ممکن است با سردرد همراه باشد، اما سردرد به‌تنهایی نشانه مناسبی برای تشخیص فشار خون بالا نیست. در صورت تداوم سردرد، بررسی فشار خون و ارزیابی پزشکی می‌تواند به مشخص شدن علت کمک کند.
چه زمانی سردرد پشت سر و فرق سر خطرناک است؟
بیشتر سردردها به دلایل شایعی مانند گرفتگی عضلات یا سردردهای تنشی ایجاد می‌شوند؛ بااین‌حال، بعضی علائم می‌توانند نشانه یک مشکل جدی باشند. در صورت بروز موارد زیر، به‌ویژه شروع ناگهانی سردرد شدید یا علائم عصبی، فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- شروع ناگهانی سردرد بسیار شدید، به‌طوری که درد در چند ثانیه به اوج برسد
- همراهی سردرد با تب، سفتی گردن یا استفراغ مداوم
- تاری دید، دوبینی یا افتادگی پلک
- ضعف یا بی‌حسی یک سمت بدن، یا اختلال در صحبت کردن
- تشدید سردرد هنگام سرفه، عطسه یا خم شدن
- بروز سردرد جدید پس از ۵۰ سالگی
روش‌های تشخیص دقیق علت سردرد
برای انتخاب روش درمان مناسب، ابتدا باید علت سردرد مشخص شود. پزشک متخصص مغز و اعصاب با توجه به علائم و سابقه بیمار، ممکن است از روش‌های زیر برای بررسی دقیق‌تر استفاده کند:
- معاینه اعصاب و گردن
بررسی حرکت گردن، وضعیت عضلات و واکنش‌های عصبی.
- نوار مغز (EEG)
بررسی فعالیت الکتریکی مغز در صورت وجود علائم مشکوک به اختلالات مرتبط.
- تصویربرداری با ام‌آر‌آی یا سی‌تی‌اسکن
بررسی ساختارهای مغز و در صورت نیاز، شناسایی مشکلات احتمالی در مغز، عروق یا مهره‌های گردنی.
اگر مدت زیادی است که سردرد دارید یا درد مرتب تکرار می‌شود، مراجعه به پزشک و بررسی علت آن اهمیت دارد. برای این منظور می‌توانید از خدمات درمان تخصصی سردرد در کلینیک رها استفاده کنید تا علت درد مشخص شده و درمان متناسب با شرایط شما انتخاب شود.
راهکارهای درمان سردرد؛ از اصلاح عادت‌ها تا درمان‌های کلینیکی
برای کاهش سردردهای مداوم در فرق سر و پشت سر، ابتدا باید علت درد مشخص شود. اصلاح وضعیت بدن و عادت‌های روزانه می‌تواند به کاهش فشار روی گردن کمک کند. در مواردی که سردرد ادامه‌دار باشد، پزشک ممکن است درمان‌های تخصصی‌تری را پیشنهاد دهد.
اصلاح وضعیت بدن و عادت‌های روزانه
رعایت چند نکته ساده در طول روز می‌تواند فشار واردشده به عضلات گردن و شانه را کاهش دهد و به کمتر شدن سردرد کمک کند:
- صفحه مانیتور را هم‌سطح چشم‌ها قرار دهید تا هنگام کار، سر به سمت جلو خم نشود.
- بعد از هر یک ساعت نشستن، کمی راه بروید و عضلات گردن و شانه را به‌آرامی حرکت دهید.
- از بالشی استفاده کنید که هنگام خواب، گردن را در وضعیت مناسبی نگه دارد.
درمان‌های غیردارویی و تخصصی در کلینیک
در برخی موارد، به‌ویژه زمانی که سردرد با گرفتگی عضلات یا تحریک اعصاب ارتباط دارد، پزشک ممکن است روش‌های تخصصی‌تری را برای کنترل درد در نظر بگیرد. انتخاب هر روش به نوع سردرد، شدت علائم و شرایط فرد بستگی دارد.
- نوروفیدبک و بیوفیدبک
در نوروفیدبک و بیوفیدبک، فرد یاد می‌گیرد فعالیت مغز یا واکنش‌های بدن به استرس را بهتر کنترل کند.
- تحریک الکتریکی مغز (tDCS)
در این روش با استفاده از جریان الکتریکی ضعیف، فعالیت بخش‌هایی از مغز تعدیل می‌شود. میزان اثربخشی آن به نوع سردرد و شرایط بیمار بستگی دارد.
- تزریق دارو برای کاهش درد عصب پس‌سری
در این روش، پزشک دارو را در نزدیکی عصب پس‌سری، در قسمت پشت سر، تزریق کرده و درد و التهاب این ناحیه را کاهش می‌دهد.
- تزریق بوتاکس درمانی
این روش در برخی انواع سردرد، به‌ویژه میگرن مزمن، برای کاهش دفعات و شدت حملات به کار می‌رود.
کلینیک مغز و اعصاب رها؛ ارائه‌دهنده خدمات تشخیص و درمان سردرد
سردرد مداوم در بالای سر و پشت سر می‌تواند علت‌های مختلفی مانند سردردهای تنشی و مشکلات گردن و تحریک اعصاب پس‌سری داشته باشد. برای انتخاب درمان مناسب، ابتدا باید علت درد مشخص شود.
اگر سردرد شما ادامه‌دار است یا مرتب تکرار می‌شود، برای بررسی علت و انتخاب روش درمان مناسب به پزشک مراجعه کنید. در کلینیک رها، خدمات تشخیص و درمان سردرد با توجه به شرایط و علائم هر فرد ارائه می‌شود.
پرسش‌های متداول
1. آیا سردرد مداوم بالای سر نشانه تومور مغزی است؟
در بیشتر موارد خیر، تومورهای مغزی معمولاً با علائم پیش‌رونده دیگری مثل استفراغ صبحگاهی، تشنج، افت هوشیاری و اختلال تعادل همراه هستند. با این وجود، هر سردرد مداومی نیاز به بررسی پزشکی دارد.
2. برای این نوع سردرد به چه پزشکی مراجعه کنیم؟
بهترین متخصص برای این مشکل، متخصص مغز و اعصاب (نورولوژیست) است تا منشأ درد بین عضلات، مهره‌های گردن و سیستم عصبی به دقت تفکیک شود.
3. آیا کم‌آبی می‌تواند باعث درد در بالای سر شود؟
بله، کم‌آبی بدن انقباض عروقی و کاهش رطوبت بافت‌های اطراف مغز را به همراه دارد که مستقیماً باعث ایجاد احساس فشار در فرق سر می‌شود.
