بیش فعالی و نقص توجه یکی از شایعترین مشکلات دوران کودکی است که میتواند تا بزرگسالی نیز ادامه یابد. شاید در اطراف خود کودکانی را دیده باشید که مدام در حال جنب و جوش هستند، روی صندلی یک جا بند نمیشوند، مدام صحبت میکنند و یا برعکس، کودکانی که در عالم خود فرو رفتهاند و به نظر میرسد به حرفهای اطرافیان توجهی ندارند. در ادامه به بررسی این مشکل و راهکاری برای رفع آن پرداختهایم، پس با ما همراه شوید.
بیش فعالی و نقص توجه چیست؟
ADHD یا اختلال نقص توجه و بیشفعالی، یک اختلال عصبی-رشدی است که معمولاً در دوران کودکی آغاز شده و با سه نشانه اصلی شناخته میشود که به آنها خواهیم پرداخت:
- بیتوجهی
بیتوجهی به معنای ناتوانی در حفظ تمرکز بر روی یک فعالیت، پرت شدن حواس با محرکهای محیطی، فراموشی کارهای روزمره و مشکل در سازماندهی وظایف است.
- بیشفعالی
بیشفعالی خود را به صورت بیقراری حرکتی نشان میدهد. تکانشگری یعنی عمل کردن بدون فکر.
- تکانشگری
کودک بدون اینکه به عواقب کارش فکر کند، دست به کاری میزند.
ADHD طیف وسیعی از شدت را شامل میشود. برخی افراد علائم خفیفی داشته و تأثیر چندانی بر زندگی روزمره آنها ندارد، در حالی که برخی دیگر با علائم شدیدی مواجه هستند.
علائم اصلی بیش فعالی و نقص توجه
برای شناخت دقیقتر بیش فعالی و نقص توجه، لازم است با علائم اصلی آن آشنا شویم. این علائم در سه دسته کلی قرار میگیرند:
- نقص توجه
افراد مبتلا به نقص توجه معمولاً در دقت به جزئیات اشتباه میکنند، در حفظ توجه روی یک فعالیت مشکل دارند، به نظر میرسد وقتی با آنها صحبت میشود گوش نمیدهند، دستورالعملها را کامل دنبال نمیکنند، در سازماندهی وظایف خود مشکل دارند، از انجام کارهایی که نیاز به تلاش ذهنی مداوم دارد اجتناب میکنند، وسایل خود را گم کرده، زود حواسشان پرت میشود و کارهای روزمره را فراموش میکنند. این علائم در کودکان معمولاً در محیط مدرسه و انجام تکالیف خود را نشان میدهد و در بزرگسالان میتواند بر عملکرد شغلی تأثیر بگذارد.
- بیشفعالی
این علائم شامل بیقراری، وول خوردن روی صندلی، ناتوانی در نشستن طولانی، دویدن یا بالا و پایین پریدن در موقعیتهای نامناسب، ناتوانی در بازی آرام، همیشه در حال حرکت بودن و صحبت کردن بیش از حد است. در بزرگسالان، این علائم به شکل بیقراری درونی، احساس نیاز به حرکت مداوم، یا صحبت کردن بیش از حد بروز کند.
- تکانشگری
تکانشگری شامل پریدن وسط حرف دیگران، ناتوانی در منتظر ماندن برای نوبت، جواب دادن قبل از کامل شدن سؤال، و انجام کارهای پرخطر بدون فکر کردن به عواقب است. تکانشگری میتواند در روابط اجتماعی و تصمیمگیریهای مهم زندگی مشکلات جدی ایجاد کند.
نقش کاردرمانی در درمان بیش فعالی و نقص توجه
کاردرمانی یکی از مؤثرترین روشهای درمانی است و رویکردی عملی و مبتنی بر فعالیت دارد که به افراد کمک میکند مهارتهای مورد نیاز برای زندگی روزمره را بهبود بخشند.
- یکپارچگی حسی و تنظیم سیستم عصبی:
بسیاری از افراد مبتلا به بیش فعالی و نقص توجه در پردازش اطلاعات حسی مشکل دارند. ممکن است به صدا، نور، لمس یا حرکت بیش از حد حساس باشند یا برعکس، به دنبال تحریکات حسی شدید بگردند. کاردرمانگران با استفاده از روشهای یکپارچگی حسی به این افراد کمک میکنند تا سیستم عصبی خود را تنظیم نمایند.
- بهبود مهارتهای حرکتی:
کودکان مبتلا، ممکن است دستخط ضعیفی داشته باشند، در بستن دکمه یا قیچی کردن مشکل داشته باشند، یا در فعالیتهای ورزشی دست و پا چلفتی عمل کنند. کاردرمانی با طراحی فعالیتهای هدفمند، این مهارتها را تقویت مینماید.
- تقویت مهارتهای اجرایی:
مهارتهای اجرایی مانند برنامهریزی، سازماندهی، مدیریت زمان و اولویتبندی وظایف، در افراد مبتلا به بیش فعالی و نقص توجه معمولاً ضعیف است. کاردرمانگران، به این افراد یاد میدهند که چگونه کارهای خود را سازماندهی کنند.
- تمرینات عملی برای بهبود توجه
کاردرمانگران بازیها و فعالیتهایی طراحی میکنند که به طور خاص توجه و تمرکز را هدف قرار میدهند.
برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد بیشفعالی مقاله What Is ADHD را مطالعه کنید.
جمعبندی
بیش فعالی و نقص توجه یک اختلال قابل درمان است که با تشخیص به موقع و استفاده و بهرهگیری از روشهای درمانی مناسب مانند کاردرمانی، افراد مبتلا میتوانند یاد بگیرند که علائم خود را مدیریت کنند و به موفقیتهای بزرگی دستیابند. کلینیک تخصصی مغز و اعصاب و روانپزشکی رها با بهرهگیری از متخصصان مجرب در زمینه تشخیص و درمان بیش فعالی و نقص توجه، آماده ارائه خدمات به شما عزیزان است.
