کمردرد یکی از شایع‌ترین مشکلات در بزرگسالان است که در حال حاضر متأسفانه برخی از جوانان و حتی نوجوانان به آن مبتلا می‌شوند. البته همه دردهای کمردرد یکسان نیستند؛ دیسک کمر و گرفتگی عضلانی دو علت رایج کمردرد محسوب می‌شوند که هر یک منشا، علائم و روش‌های درمانی متفاوتی دارند. در پاسخ به تفاوت دیسک کمر و گرفتگی عضلانی باید بگوییم که دیسک کمر ناشی از آسیب به دیسک بین مهره‌ای و فشار بر عصب سیاتیک است و باعث درد تیرکشنده، بی‌حسی و یا گزگز پا می‌شود. گرفتگی عضلانی نتیجه انقباض یا اسپاسم ناگهانی در عضله کمر است که درد آن موضعی و کوتاه مدت به شمار می‌رود و معمولا بدون عوارض عصبی می‌باشد.

تفاوت دیسک کمر و گرفتگی عضلانی؛ روش تشخیص

برای تشخیص دقیق و درست تفاوت دیسک کمر و گرفتگی عضلانی، پزشک ابتدا علائم و نوع درد را بررسی کرده و با انجام معاینه فیزیکی، نقطه شروع درد را تعیین می‌کند. اگر پزشک به وجود دیسک کمر مشکوک باشد، روش‌های تصویربرداری مانند ام آر آی یا سی تی اسکن استفاده می‌کند. ام آر آی به طور خاص می‌تواند وضعیت دیسک‌های بین مهره‌ای را به خوبی نشان دهد و به تشخیص فتق یا بیرون زدگی دیسک کمک کند. آزمایش عصب نگاری نیز در برخی موارد به بررسی تاثیر دیسک بر اعصاب می‌پردازد.

در مورد گرفتگی عضلات، تصویربرداری معمولا ضروری نیست و تشخیص نهایی آن با معاینه فیزیکی و سابقه درد انجام می‌شود. پزشک ممکن است تست‌های حرکتی خاصی را انجام دهد که می‌تواند به تشخیص گرفتگی عضلات کمک کند. برای مثال، تست بلند کردن پا یکی از تست‌های مفید در تشخیص دیسک کمر به شمار می‌رود که در صورت وجود دیسک، بلند کردن پا می‌تواند درد تیرکشنده‌ای را ایجاد کند؛ در حالی که در گرفتگی عضلات، این تست معمولا تاثیری بر شدت درد ندارد.

برای اطلاع از تفاوت‌های علائم، علت‌ها و ماهیت درد عضلانی با درد ناشی از دیسک کمر بهتر است مقاله Muscle Strain vs. Herniated Disc را مطالعه کنید.

دیسک کمر خطرناک‌تر است یا گرفتگی عضلات

در مقایسه کلی دیسک کمر به طور بالقوه شرایط خطرناک‌تری محسوب می‌شود، گرچه این به معنای بی‌خطر بودن گرفتگی عضلات نیست. خطر اصلی دیسک کمر ناشی از فشار دیسک آسیب دیده بر روی ریشه‌های عصبی یا خود نخاع است. این فشار می‌تواند به عوارض جدی و گاهی غیرقابل جبران منجر شود، از جمله آتروفی عضلات پا، احساس بی‌حسی ماندگار، گزگز و ضعف پیشرونده در پاها و حتی در موارد شدید و نادر، اختلال در کنترل مثانه و روده که یک فوریت پزشکی محسوب می‌شود. این آسیب‌های عصبی در صورت تداوم ممکن است دائمی شوند.

در ادامه بررسی تفاوت دیسک کمر و گرفتگی عضلانی، گرفتگی عضلات کمر اگرچه بسیار دردناک و ناتوان کننده است، اما معمولا خطری برای ساختارهای عصبی ایجاد نمی‌کند. درد آن ناشی از اسپاسم و التهاب خود عضله به شمار می‌رود و نه فشار بر یک عصب اصلی. با استراحت و گذر زمان اغلب مواقع به طور کامل بهبود می‌یابد، بدون آنکه آسیب پایه‌ای از خود به جای بگذارد. بنابراین، در حالی که درد هر دو می‌تواند شدید باشد، عوارض بلند مدت و احتمالی دیسک کمر است که آن را به شرایطی با ریسک بالاتر تبدیل کرده و ضرورت تشخیص و درمان به موقع را پررنگ می‌کند.

جمع‌بندی

تشخیص تفاوت دیسک کمر و گرفتگی عضلانی می‌تواند به انتخاب بهترین روش درمان و جلوگیری از تشدید مشکلات کمک کند. در حالی که گرفتگی عضلات اغلب با استراحت و مراقبت‌های ساده رفع می‌شود، دیسک کمر نیازمند توجه و درمان تخصصی‌تری است. اگر دچار کمردردی هستید که با استراحت بهبود نمی‌یابد یا به پاها تیر می‌کشد باید هرچه سریعتر با پزشک مشورت کنید. کلینیک تخصصی مغز و اعصاب و روانپزشکی رها در کنار شماست تا روند درمان را شروع کنید. توجه داشته باشید که تشخیص دقیق و به موقع می‌تواند از بروز مشکلات جدی‌تر پیشگیری کرده و روند بهبودی شما را تسریع ببخشد.