یکی از چالشهای پیچیدهای که بسیاری از والدین و متخصصان با آن روبرو هستند، چگونگی رفتار با کودکان اوتیسم است. اختلال طیف اوتیسم به عنوان یک اختلال عصبی رشدی محسوب میشود که به طور گستردهای بر تعاملات اجتماعی، تواناییهای ارتباطی و رفتارهای فرد تاثیر میگذارد. بنابراین، نحوه برخورد با کودکان اوتیسم باید با توجه به ویژگیهای منحصر به فرد هر شخص باشد. در ادامه این مقاله به اشتباهات رایج والدین در مسیر درمان اوتیسم میپردازیم.
چرا رفتار با کودکان اتیسم نیاز به شیوه خاص دارد؟
وقتی درباره نحوه تربیت کودک اوتیسمی صحبت میشود، درک رفتارهای کودکان مبتلا به اوتیسم اولین چیزی است که باید به آن اشاره شود. کودک مبتلا به اوتیسم ممکن است نتواند بعضی از رفتارها را کنترل کند و به همین دلیل نباید برای رعایت نکردن یک سری نکات به سختی تنبیه شود. بعضی از رفتارهایی که ممکن است کودکان اوتیستیم در کنترل آنها مشکل داشته باشند عبارتنداز: گاز گرفتن دست و انگشتهای خود، فریاد زدن، آسیب زدن به خود ، نگاه نکردن به دیگران یا عدم برقراری تماس چشمی و…
بسیاری از این رفتارها از تلاش کودکان برای بیان خواستههایشان یا درک هنجارها و نشانههای اجتماعی ناشی میشود. بهتر است برای درک علت رفتارهای او تلاش کرده و در صورت لزوم از محرکهایی که باعث چنین رفتارهایی میشوند اجتناب کنید.
اشتباهات رایج والدین در مسیر درمان اوتیسم
بدون شک، تشخیص اوتیسم برای هر پدر و مادری چالش برانگیز بوده و در این مسیر پرپیچ و خم ممکن است برخی اشتباهات را ناخواسته مرتکب شوند. یکی از اشتباهات رایج والدین در مسیر درمان اوتیسم، انکار مشکل و تاخیر در شروع درمان است. برخی از والدین با امید برطرف شدن خود به خود نشانهها، زمان طلایی مداخله زود هنگام را از دست میدهند. اشتباه دیگر، تکیه بر درمانهای اثبات نشده به جای روشهای مبتنی بر شواهدی مانند تحلیل رفتار کاربردی است. این رویکردها نه تنها منابع مالی و عاطفی خانواده را هدر میدهند، بلکه ممکن است کودک را از دریافت کمک موثر محروم کنند.
همچنین تمرکز انحصاری بر درمان کودک و غفلت از سلامت روان خود والدین منجر به فرسودگی و کاهش کیفیت مراقبت میشود. والدین نیز در دام مقایسه مداوم کودک خود با دیگران یا حتی کودکان دیگر طیف اوتیسم میافتند که باعث ناامیدی و ایجاد انتظارات غیر واقعی میشود. در نهایت، بی توجهی به نیازهای خواهر و برادرهای کودک و تحت الشعاع قرار گرفتن تمام زندگی خانواده توسط اوتیسم، موجب آسیبهای عاطفی دیگر اعضای خانواده میشود. موفقیت در این مسیر مستلزم پذیرش تشخیص، به کارگیری روشهای علمی، مراقبت از خود و حفظ تعادل در محیط است.
برای آشنایی بیشتر با اشتباهات رایج والدین در مسیر درمان اوتیسم بهتر است مقاله Factors Affecting Parent Treatment Decisions for Children with Autism Spectrum Disorders را مطالعه نمایید.
چگونه ارتباط بهتری با کودکان اتیسم برقرار کنیم
برای برقراری ارتباط موثر با کودکان اوتیسم، ابتدا باید دنیا را از درجه نگاه آنها ببینیم. به جای اجبار برای برقراری تماس چشمی، بر ایجاد ارتباطی بر پایه تعامل و قابل پیشبینی تمرکز کنید. از زبان ساده، جملات کوتاه و لحن آرام استفاده کرده و برای درک بهتر، فضای کافی به کودک بدهید. علائم خاص کودک را شناسایی کرده و گفتگو یا بازی را حول آن محور شکل دهید. بسیاری از کودکان اوتیسم، ارتباط بصری یا لمسی را به کلامی ترجیح میدهند؛ بنابراین از ابزارهای جایگزین مانند تصاویر، تابلوهای ارتباطی، اسباب بازی یا زبان بدن استفاده کنید. مهمتر از همه، باید صبور باشید و قضاوت نکنید حتی باید هر پیشرفت کوچکی را جشن بگیرید. پذیرش بی قید و شرط و احترام به شیوه ارتباطی آنها، پایه واساس ایجاد یک پیوند قابل اعتماد محسوب میگردد.
جمعبندی
اشتباهات رایج والدین در مسیر درمان اوتیسم می تواند تاثیر منفی در زندگی روزمره کودک داشته باشد. والدین کودکان مبتلا به اوتیسم با مسیر متفاوتی از تربیت و رشد روبرو هستند، مسیری که نیازمند صبر، آموزش و درک عمیق است. شناخت چالشهای این سندروم برای والدین فرزندان اوتیسم میتواند گامی موثر برای ایجاد آرامش، ارتباط بهتر و پیشرفت در زندگی خانوادگی باشد.
برای اینکه بتوانید با کودک خود بهدرستی ارتباط برقرار کنید، بهتر است از کلینیک تخصصی مغز و اعصاب و روانپزشکی رها کمک بگیرید. ما در رها کنار شما هستیم تا از اشتباهات رایج دوری کنید.
