تومور نخاعی گردن یکی از مواردی است که اگرچه شیوع بالایی ندارد، اما تشخیص و درمان به موقع آن برای جلوگیری از عوارض جدی اهمیت زیادی دارد. ستون فقرات گردنی شامل هفت مهره اول است که از نخاع محافظت می‌کنند و هر گونه ضایعه فضاگیر مانند تومور در این ناحیه می‌تواند علائم متعددی ایجاد کند که گاهی با مشکلات ساده‌تری مانند گردن درد یا سردرد اشتباه گرفته می‌شود.

تومور نخاعی گردن چیست؟

ستون فقرات گردنی شامل هفت مهره است که از نخاع محافظت کرده و در این ناحیه مانند یک بزرگراه، پیام‌های عصبی را بین مغز و اندام‌ها منتقل می‌کند. تومور نخاعی به توده‌های غیرطبیعی گفته می‌شود که در داخل یا اطراف نخاع در ناحیه گردن به وجود می‌آید.

این تومورها از نظر ماهیت به دو دسته خوش‌خیم و بدخیم تقسیم می‌شوند. تومورهای خوش‌خیم رشد کندی دارند و به بافت‌های اطراف حمله نکرده، اما می‌توانند با فشار بر نخاع و اعصاب، علائم ایجاد کنند. تومورهای بدخیم رشد سریع‌تری دارند و می‌توانند به بافت‌های مجاور نفوذ کرده یا به نقاط دیگر بدن گسترش یابند. از نظر محل قرارگیری نیز، تومور نخاعی گردن به سه دسته اصلی تقسیم می‌شود:

• تومورهای داخل نخاع که درون بافت نخاع رشد می‌کنند.
• تومورهای خارج نخاع که در قسمت داخل کانال قرار گرفته و به نخاع فشار می‌آورند.
• تومورهای خارج از کانال نخاعی که معمولاً از مهره‌ها یا بافت‌های اطراف منشأ می‌گیرند.

علائم تومور نخاعی گردن

علائم این تومورها به تدریج و با بزرگ‌تر شدن تومور و فشار بر نخاع یا ریشه‌های عصبی ظاهر می‌شوند. شدت و نوع علائم به محل دقیق تومور و سرعت رشد آن بستگی دارد. این علائم شامل موارد زیر هستند:

• درد در ناحیه گردن: شایع‌ترین علامت اولیه بوده و ممکن است به شانه‌ها، بازوها و حتی انگشتان دست انتشار یابد. این درد اغلب شب‌ها بدتر می‌شود و با استراحت یا تغییر وضعیت بهبود چندانی پیدا نمی‌کند. بسیاری از بیماران این درد را با گردن درد معمولی اشتباه می‌گیرند و مراجعه به پزشک را به تأخیر می‌اندازند.
• بی‌حسی و گزگز در دست‌ها و انگشتان: بیمار ممکن است احساس کند که دست‌هایش «خواب رفته» یا مانند دستکش بی‌حس شده است. ضعف عضلانی در اندام فوقانی نیز شایع می‌باشد؛ برای مثال، بیمار در باز کردن در بطری، بستن دکمه یا گرفتن اشیا مشکل پیدا می‌کند.
• فشار بر نخاع: در مراحل پیشرفته‌تر، علائم مربوط به فشار بر نخاع ظاهر می‌شوند. مشکلات تعادل و راه رفتن، سفتی و گرفتگی عضلات پاها، و در موارد شدید، اختلال در کنترل ادرار و مدفوع از علائم هشدار دهنده هستند که نیاز به مداخله فوری پزشکی دارند.

روش‌های تشخیص تومور نخاعی گردن

اولین گام، مراجعه به متخصص مغز و اعصاب است که با انجام معاینه عصبی، قدرت عضلانی، رفلکس‌ها، حس لامسه و تعادل بیمار را بررسی کرده که این معاینه می‌تواند سطح تقریبی درگیری عصبی را مشخص کند. تصویربرداری با ام‌آرآی مهم‌ترین و دقیق‌ترین روش تشخیصی است که با ارائه تصاویر دقیق از نخاع، مهره‌ها و بافت‌های نرم اطراف، می‌تواند وجود تومور، اندازه دقیق، محل قرارگیری و ارتباط آن با نخاع و ریشه‌های عصبی را به خوبی نشان دهد.

برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد تومورهای نخاعی، علائم، انواع و درمان‌های آن مقاله Spinal cord tumor – Symptoms & causes را مطالعه کنید.

روش‌های درمان تومور نخاعی گردن

درمان تومور نخاعی گردن به عوامل مختلفی مانند، نوع تومور، اندازه، محل دقیق، سرعت رشد، و علائم بالینی بیمار بستگی دارد. هدف اصلی درمان، برداشتن کامل تومور، کاهش فشار بر نخاع و اعصاب و جلوگیری از عوارض عصبی دائمی است.

جراحی رایج‌ترین و مؤثرترین روش درمانی برای تومورهایی است که قابل دسترسی هستند و فشار قابل توجهی به نخاع وارد می‌کنند. در این عمل، جراح مغز و اعصاب با دقت بالا تومور را تا حد امکان بدون آسیب به بافت عصبی سالم برمی‌دارد.

پرتودرمانی با استفاده از اشعه‌های پرانرژی برای کوچک کردن تومور یا از بین بردن سلول‌های توموری باقی‌مانده پس از جراحی به کار می‌رود. این روش به ویژه برای تومورهای بدخیم یا تومورهایی که قابل جراحی کامل نیستند، مفید است. شیمی‌درمانی نیز با استفاده از داروهای خاص برای تومورهای بدخیم و متاستاتیک استفاده می‌شود.

جمع‌بندی

تومور نخاعی گردن اگرچه نسبتاً نادر است، اما به دلیل موقعیت حساس خود می‌تواند عوارض جدی و گاه دائمی ایجاد کند. پیشرفت روش‌های تصویربرداری و جراحی، شانس درمان موفق را در بسیاری از موارد افزایش می‌دهد. حتی تومورهای بدخیم نیز با ترکیبی از روش‌های درمانی، قابل کنترل هستند. کلینیک تخصصی مغز و اعصاب و روانپزشکی رها تا پایان روند درمان شما همراه شما خواهد بود.