وسواس فکری نوعی اختلال روانی بوده که با افکار مکرر، ناخواسته و مزاحم مشخص میشود و شخص را دچار اضطراب و نگرانی شدید میکند. در حقیقت این افکار با منطق و واقعیت همخوانی ندارند، ولی مغز فرد مدام به آنها باز میگردد و او را وادار میکند به دنبال راهی برای کنترل یا خنثی کردن آنها باشد. روانشناسان وسواس را عامل برهمزدن تعادل روانی و رفتاری میدانند و باور دارند که سازگاری فرد با محیط را از او سلب میکند. در این بلاگ قصد داریم به علائم وسواس فکری شدید بپردازیم؛ لطفا تا انتهای این مطلب همراه ما باشید.
اختلال وسواس فکری چیست؟
وسواس دارای انواع مختلفی بوده و یکی از انواع این بیماری، وسواس فکری است. به عبارتی فرد علیرغم میل باطنی به طور مرتب در ذهن خود مشغول تکرار برخی افکار بوده و نمیتواند از آنها رهایی یابد؛ بنابراین فرد تمرکز خود را از دست میدهد. در اختلال OCD شدید فرد خود را موظف میداند که بایستی به یک سری مسائل عمل کند. اگر وسواس شدید باشد، حتما باید درمان توسط متخصص صورت گیرد. در صورتی که فرد نتواند برای چندین ساعت از نشانههای وسواس دور بماند؛ یعنی وسواس او از نوع شدید مشکل روانشناسی بوده و بایستی از یک درمانگر حرفهای کمک بگیرد.
علائم وسواس فکری شدید در بزرگسالان چطور است؟
علائم وسواس فکری در برخی از افراد به حدی شدید بوده که امکان دارد زندگی روزمره آنها را مختل کند و نیاز به درمان فوری داشته باشد. برخی از علائم وسواس فکری در بزرگسالان شامل موارد زیر است:
- شخص به طور دائم دارای افکار نگرانکننده و تکراری درمورد مباحث گوناگون مانند آلودگی، ایمنی خانواده، انجام ندادن کاری به درستی یا ارتکاب اشتباهات جدی است.
- از دیگر علائم وسواس فکری شدید میتوان به انجام رفتارهای خاص اعم از شستن مدوام دستها، بررسی چندباره قفل یا وسایل دیگر به منظور کاهش استرس و اضطراب اشاره کرد.
- در صورتی که شخص نمیتواند افکار وسواسی خود را کنترل نماید و به انجام رفتارهای اجباری روی میآورد، دچار استرس و اضطراب میشود.
- از اصلیترین علائم وسواس فکری این است که فرد میداند افکارش اشتباه و غیرمنطقی بوده، اما قادر به کنترل آنها نیست.
- منظم و تمیز نبودن اشیاء به یک شیوه خاص سبب بروز استرس و اضطراب در فرد میشود.
- افراد مبتلا به OCD از قرار گرفتن در موقعیتها و مکانهایی که امکان دارد موجب برانگیخته شدن افکار وسواسی شوند دوری میکنند.
علائم وسواس فکری شدید در چه سنی بروز میکنند؟
علائم وسواس فکری شدید ممکن است در هر سنی شروع شوند. به طور معمول از اواخر دوران کودکی تا دوران جوانی بروز میکنند و اکثرا در سنین جوانی تشخیص داده میشوند. البته نشانههای وسواس فکری به آرامی ظاهر شده و در بازههایی از زمان کاهش مییابند یا به مرور تشدید میشوند. همچنین، در دورههای پرتنش زندگی افراد، این علائم امکان دارد بدتر شوند، به طوری که افکار و اعمال وسواسی فرد نیز تغییر یابند.
برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد نشانهها و علائم وسواس فکری-عملی (OCD) میتوانید مقاله Common Obsessions and Compulsions Among People With OCD را مطالعه کنید.
انواع وسواس فکری از نگاه روانشناسی بالینی
وسواس فکری، از دیدگاه روانشناسی بالینی به دستههای مختلفی تقسیمبندی میشود که هر کدام دارای ویژگیهای خاص هستند و اغلب بر اساس محتوای افکار مزاحم گروهبندی میشوند.
- وسواس مذهبی
- جنسی
- شک و تردید
- وسواس آلودگی
- خشونتآمیز
- وسواس نظم و تقارن
سخن پایانی
به طورکلی ژنتیک نقش قابل توجهی در افزایش حساسیت فرد به وسواس فکری دارد؛ مخصوصا در مواردی که سابقه خانوادگی ODC وجود دارد. خوشبختانه این اختلال قابل درمان است. کلینیک تخصصی مغز و اعصاب و روانپزشکی رها همواره در کنار شما عزیزان است تا روند درمان را خود جدیتر پیگیری کنید؛ چراکه تشخیص به موقع میتواند شما را از بروز مشکلات زیادی نجات دهد.
